We praten makkelijker over God dan met God

Artikelen

Strip

In dit artikel wil ik de vinger leggen op een veel voorkomend probleem in ons geloof. Namelijk dat we van alles vinden en geloven over God maar dat velen van ons nauwelijks tijd nemen om echt contact met Hem te zoeken. We weten niet echt of een wederzijdse relatie mogelijk is en hoe die eruit ziet. Dat komt omdat we de taal van de relatie laten ondersneeuwen door de taal van informatie of de taal van motivatie.

Wat kenmerkt de drie talen?

De taal van informatie.

Dit is de taal die we gebruiken om uit te leggen hoe de wereld in elkaar steekt. Je baseert je zoveel mogelijk op de feiten en wetten van oorzaak en gevolg. Objectiviteit is in deze taal belangrijk want je moet kunt toetsen of iets klopt.

De taal van de motivatie.

Dit is de taal die we gebruiken om dingen gedaan te krijgen. Het is de taal van reclame, overtuigen, opvoeden, corrigeren. We moeten weten waar we aan toe zijn, wat van ons verwacht wordt en wat wel of niet wenselijk is.

De taal van de relatie.

Dit is de taal die we gebruiken om de ander te laten merken wat we voor hem/haar voelen. Het is de taal van intimiteit, vertrouwelijkheid, de taal van het hart. We laten onszelf zien en komen dichtbij de ander en durven kwetsbaar te zijn.

Taal 1 en 2 zijn dominant ten koste van taal 3.

We worden overspoeld met informatie. Onze wereld is zo complex geworden dat we alles op alles moeten zetten om het allemaal nog een beetje te overzien. Tegelijk is er zoveel aan de hand dat we voortdurend moeten afwegen wat nodig is om te overleven. Taal 1 en 2 vragen dus al onze aandacht. Het zijn de talen die gaan over de feiten, de harde realiteit. Taal 3 wordt meer als soft gezien, ze hoort in de privé sfeer. Het is de taal van de verbeelding, van poëzie, van intimiteit. In het publieke domein is hier weinig ruimte voor want het is ongrijpbaar of maakt kwetsbaar.

Verdieping

Onze cultuur is de laatste eeuwen enorm veranderd. Volgens Martin Buber, een van de grootste filosofen van de vorige eeuw zijn we gaan spreken in termen van Ich-Es ten koste van Ich-Du. Ik-het wil zeggen dat wij centraal staan: wij benaderen de wereld, de ander en God als objecten waar wij van alles over mogen vinden: ik vind, ik wil, ik kies, ik moet… Wij weten hoe de wereld in elkaar zit en wat nodig is. Dat gaat ten koste van Ich-Du: de ontmoeting waarin wederzijdse openheid en respect nodig is. Wij worden pas echt mens in de ontmoeting met de ander. Je kunt ook zeggen in de ontmoeting met God, de volledig Andere.

Wat als je geloof vooral in termen van informatie benadert?

Informatie overdracht is in het geloof geen luxe. Het is voor elke gelovige een grote uitdaging om te zorgen dat je echt weet wat je gelooft zodat je een stevig fundament hebt. Er is best veel wat je moet leren begrijpen. Maar het gaat niet over feiten en dogma’s alleen. Het geloof is iets anders dan wiskunde. Geloof overstijgt het rationele. Geloof heeft alles met Openbaring te maken. Het spreken van God vraagt om openheid en ontvankelijkheid. Het gaat om ons hart dus. De relationele dimensie is onmisbaar voor een sterk geloofsleven.

Wat als je geloof vooral in termen van motiveren benadert?

Hoeveel mensen denken niet dat geloven vooral over fatsoen gaat, over waarden en normen, met de goeie keuzes maken. Al die dingen horen erbij, zeer zeker. Maar geloven is meer dan een moraal en meer dan ideologie. Want je moet dealen met je tekort, verlies, schuld en schaamte. Je hebt iemand nodig die niet alleen van je houdt, maar je ook verlost en vernieuwt. Zodat je over je schaduw heen kunt springen. Zodat je ontdekt wie je bent en hoe je bent bedoeld. Dit soort dingen vragen om een wederkerige relatie met degene die jou echt kent.

Voorbeeld

Ik was nummer 6 in een gezin van 8 kinderen. Van jongs-af-aan wilde ik heel graag uniek zijn en ik wist dat ik God daarbij nodig had. Maar in ons gezin lag de nadruk erg op je best doen en zorgen dat je gezien werd. Helaas was er weinig ruimte voor complimenten. Dus mijn identiteit ging afhangen van mijn prestaties. En daarmee bereikte ik best veel. Maar als God niet had ingegrepen zou ik finaal zijn doorgedraaid. Op een kritiek moment sprak de Heer heel duidelijk dat Hij de kaarten waarmee ik mijn leven probeerde te navigeren wilde vervangen. Ik wist gelijk: dit gaat over rationalisme en mijn wetticisme. Alles willen controleren met je verstand en je best doen om je te onderscheiden. God greep gelukkig in en ik ontdekte die andere taal, de taal van intimiteit, van vertrouwelijkheid over en weer.

Bij een gezonde relatie is sprake van tweerichtingsverkeer.

Toen ik voor het eerst verhalen hoorde over het belang van leren luisteren naar God voelde ik me daar heel ongemakkelijk bij. Voor mij was het luisteren naar God vooral een kwestie van je Bijbel lezen. En het is zeker waar dat de Bijbel als Gods woord onvervangbaar is.

Maar God spreekt op veel manieren: dromen, natuur, profetieën, beelden en ga zo maar door. Die moeten we trouwens allemaal willen toetsen aan de Bijbel. Maar het is vooral nodig dat Woord en Geest samen gaan en dat we leren om aandachtig te luisteren naar wat God ons te zeggen heeft. Ik geloof dat God veel meer betrokken is bij ons alledaagse leven dan we denken en dat Hij meer tot ons te zeggen heeft dan we beseffen.

Zelftest

De volgende vragen kunnen je helpen te ontdekken of er wat te winnen valt in je relatie met God.

1. Ben je gewend je diepere emoties met God te delen?

2. Praat je met God zoals je met een vriend(in) praat?

3. Gaat je gebed om meer dan bidden voor mensen of zaken?

4. Praat je met God spontaan tussen de bedrijven door?

5. Is luisteren naar God een onderdeel van je bidden?

Je begrijpt dat het aantal ja- of nee antwoorden aangeeft waar de uitdaging ligt.

Bijbel

Ik vind David één van de meest aansprekende personen in de Bijbel als het om de relatie met God gaat. Hij wordt niet voor niks een man naar Gods hart genoemd. En dat niet omdat hij alles goed deed maar omdat hij een vertrouwelijke relatie met God had. In zijn tijd als herder heeft hij die relatie in de stilte ontwikkeld. Kijk maar naar de psalmen die hij schreef in die tijd. Hij werd bijna over het hoofd gezien toen Samuël de nieuwe koning kwam zalven. In die context zei God: “de mens ziet aan wat voor ogen is maar God ziet het hart aan”.

Tips