Steeds meer wordt bepleit dat we als christenen uitdrukkelijker moeten opkomen voor christelijke waarden die in onze samenleving bij het grof vuil zijn gezet. Hoe vaak zeggen mede christenen niet dat wij te bang zijn om onze nek uit te steken, dat we niet opkomen voor ons cultureel erfgoed. In plaats van onze mond te houden zouden we meer in de aanval moeten en de confrontatie zoeken in het publieke debat. Ik vind dit een gevaarlijke trend en ik zou een pleidooi willen doen voor een derde weg: niet wegduiken, niet aanvallen, maar Gods Koninkrijk prioriteit geven.

Terechte zorg

Natuurlijk ben ik me bewust van de ingrijpende culturele revolutie die zich in onze wereld heeft voltrokken. De geseculariseerde cultuur staat in veel opzichten haaks op wat ons als christenen dierbaar is. Dat maakt verdrietig en bezorgd, vooral als je ziet dat veel mensen om je heen zich laten meeslepen door de tijdgeest. Maar het is ook moeilijk te merken dat in naam van inclusiviteit van alles niet meer gezegd of geloofd mag worden. De intolerantie die je hier voelt kan ook gemakkelijk leiden tot verontwaardiging. De vraag is echter welke houding bij Gods Koninkrijk past.

Annexatie van Gods Koninkrijk

Het is zo wie zo naar mijn mening zeer problematisch dat steeds meer mensen het christelijk geloof vermengen met politieke of nationalistische ideologieën. Als er één ding duidelijk moet zijn is het wel dat Gods Koninkrijk niet van deze wereld is. Jezus zegt dat expliciet tegen Pilatus. Gods Koninkrijk is van een heel andere orde: het is binnen in ons. Natuurlijk is een christen ook geroepen om in de wereld een invloed uit te oefenen maar het vereenzelvigen van een politieke agenda met Gods agenda gaat veel te ver. Ik zie heel veel verwarring op dat vlak.

Realisme in plaats van nostalgie

Het Koninkrijk staat in feite altijd op gespannen voet met de wereld. De geschiedenis van de kerk laat een dubbel beeld zien: enerzijds kun je zeggen dat het Evangelie een heel positieve invloed heeft gehad op de maatschappij, anderzijds zie je ook dat het Evangelie vaak is misbruikt om onrecht en ongelijkheid te rechtvaardigen. Nostalgie naar een tijd waarin het geloof onderdeel was van de dominante cultuur is dus niet terecht. Het evangelie is heel realistisch over onze zondige natuur en de manier waarop die cultureel en structureel doorwerkt in onze samenleving. Gods Koninkrijk is een radicale tegencultuur.

Het gevaar van vijanddenken

Het is echter nooit de bedoeling geweest dat de tegencultuur van het Koninkrijk omslaat in een bestrijden van ieder die anders denkt. Het geloof laat zich niet afdwingen want het werkt alleen als mensen van binnenuit veranderd worden. Ik geloof dat een confronterende benadering van andersdenkenden meestal averechts werkt. Een negatieve veroordelende houding past niet bij het Koninkrijk. Dus de kritiek op de (post)moderne waarden die afwijken van het Evangelie zouden we nooit als een cultuurstrijd moeten framen of benaderen.

Een offensief van liefde

De prioriteit in Gods Koninkrijk ligt bij bewogenheid met degenen die lijden onder de gevolgen van het wegvallen van christelijke waarden. Daar hebben we aan alle kanten mee te maken: mensen die de dupe zijn van onze kille, materialistische en individualistische samenleving. Steeds meer mensen zullen zoeken naar houvast en hebben het Evangelie nodig. Wij zijn als christenen geroepen om een koninklijk priesterschap te zijn: het ambt van alle gelovigen is mensen namens God in de kracht van de Heilige Geest zegenen. ‘Bediening’ is de primaire roeping van elke christen.

Geestelijke strijd

Als het gaat om strijd moeten we dat allereerst zien als geestelijke strijd. Want onze strijd is niet tegen mensen maar tegen de overheden en machten in de hemelse gewesten. Door het rationalisme hebben wij als christenen in het Westen daar veelal te weinig oog voor. Gebed is een onmisbaar wapen en de vraag is in hoeverre wij daar voldoende gebruik van maken. Dat hoeft ons trouwens niet passief te maken want het geestelijke karakter van die strijd gaat als het goed is hand in hand met het strijden tegen onrecht. Denk bijvoorbeeld aan het demonische karakter van mensenhandel.

Apologetisch toerusten

Wat ik ook zie is dat veel (jonge) christenen onvoldoende worden toegerust om te onderscheiden waarop het aankomt als het gaat om de halve waarheden en de hele leugens in de (post)moderne cultuur. De grote nadruk op het ervaren van het geloof is soms ten koste gegaan van het weten wát je gelooft en het doorzien van alles wat daarmee conflicteert. Onderscheidingsvermogen is in deze tijd onmisbaar. Hoe zorgen we dat we het betere verhaal van Gods Koninkrijk echt begrijpen en kunnen verwoorden.

Een invloedrijke minderheid

Ik geloof dat het voor ons als christenen een zegen is om een minderheid te vormen. Het voorkomt dat we zelfgenoegzaam worden en op onze eigen macht en invloed vertrouwen. Hoewel het risico wel is dat we een defensieve houding aannemen en ons isoleren. Daarom is het zo belangrijk te beseffen dat God dwars door alles heen belooft dat Hij zijn kerk bouwt en zijn Koninkrijk zal laten doorbreken. En dat Hij ons uitnodigt om daarin beschikbaar te zijn voor wat Hij door ons wil doen. Zijn Koninkrijk is de steen die in Daniël 2 wordt beschreven die het grote beeld waar Nebukadnezar van droomde verpulverde en die steen wordt een berg die de hele aarde zal vullen!

Tekst: Johan Vink