In deze tijd is nuchterheid essentieel, maar dan wel op de Bijbelse manier.
Wij hebben de naam nuchtere Hollanders te zijn. Meestal wordt dat uitgelegd als: beide benen op de grond, niet teveel drama, je ‘boerenverstand’ gebruiken, een beetje relativeren, sceptisch, misschien wel cynisch. Maar in deze tijd komt er zoveel op ons af dat we vaak moeite hebben nuchter te blijven en niet door emoties meegesleept te worden of te vluchten in allerlei vormen van verdoving.
Juist daarom is het goed stil te staan bij het begrip nuchterheid zoals het in de Bijbel wordt gebruikt. Het komt niet veel voor, een paar keer bij Paulus en in de 1e brief van Petrus wordt het drie maal op een veelzeggende manier gebruikt. Als je nuchter bent, besef je dat alles draait om de doorbraak van Gods Koninkrijk.
Paulus zegt dat de dag des Heren komt als een dief in de nacht (1 Tes 5:2). Plotseling zoals de weeën bij een vrouw ineens komen. We weten dat de wederkomst eraan komt maar welk verschil maakt dat in hoe we leven? Paulus roept ons op om nuchter en waakzaam te zijn in plaats van te slapen of ons te bedrinken. Juist als we zien dat problemen zich opstapelen wordt de verleiding om weg te kijken groter. Het is nodig de urgentie van onze tijd tot ons door te laten dringen.
Wees nuchter en vestig je hoop volkomen op de genade.
Petrus gebruikt het begrip allereerst in 1Petrus 1:13: omgord dus de lendenen van je verstand, wees nuchter en vestig je hoop volkomen op de genade. Dat dus slaat terug op alle beproevingen waar we als volgelingen van Jezus mee te maken hebben. Het omgorden van je verstand houdt in dat je je niet laat hinderen door ongezonde gedachten. Je hoop volkomen vestigen op de genade is een teken van nuchterheid. Waarom? Omdat we het 100% van genade moeten hebben.
Genade heeft natuurlijk allereerst te maken met vergeving. Jezus maakt ons vrij van alles wat ons aanklaagt en belemmert. Maar genade zet ons ook vrij, dat wil zeggen dat we de kracht krijgen om onze bestemming uit te gaan leven. Dat gaat veel verder dan vrij zijn van schuld en schaamte. Het stelt ons in staat om onze plek in Gods Koninkrijk in te nemen. Genade zet ons vrij om de werken te doen die God tevoren heeft voorbereid opdat we daarin zouden wandelen (Ef. 2:10).
Word nuchter zodat je kunt bidden.
In 1 Petrus 4:7 lezen we: het einde van alle dingen is nabij gekomen, kom dus tot bezinning en word nuchter opdat gij kunt bidden. Er is bezinning voor nodig om tot de conclusie te komen dat bidden ons belangrijkste wapen is. Wij ervaren het snel als onmacht als we niets anders kunnen doen dan bidden. Alsof we er de voorkeur aan geven om zelf met oplossingen te komen. Dat is de omgekeerde wereld. Want gebed is doorslaggevend als het gaat om de doorbraak van Gods Koninkrijk.
Het verhaal over de bevrijding van Petrus in Handelingen 12 is een sprekend voorbeeld van de kracht maar ook het bovennatuurlijke karakter van gebed. De gemeente is ’s nachts bij elkaar om voor Petrus te bidden. God reageert met een bijzonder wonder. Als Petrus aanklopt bij het huis waar ze aan het bidden zijn en Rhodé van blijdschap vergeet de deur open te doen en zegt dat Petrus aan de deur staat is hun reactie: je spreekt wartaal, vervolgens het is zijn engel en tenslotte verbijstering. Ik ben blij dat Lucas dit zo eerlijk beschrijft want het helpt mij om me te realiseren dat we nauwelijks beseffen wat de kracht van gebed is.
Word nuchter en waakzaam als het gaat om de satan.
In 1 Petrus 5: 8 lezen we: word nuchter en waakzaam. Uw tegenpartij de satan gaat rond als een brullende leeuw zoekende wie hij kan verslinden. Het getuigt van nuchterheid als we beseffen dat we echt met duistere machten te maken hebben. Sterker nog, elke christen die zijn plek in Gods Koninkrijk gaat innemen zal te maken krijgen met zijn aanvallen. Het is een kwestie van nuchterheid om met deze realiteit rekening te houden, op onze hoede te zijn en te bidden om onderscheid en bescherming.
In onze omgeving zien die aanvallen er meestal anders uit dan bij de eerste christenen of onze broers en zussen elders in de wereld, maar ze zijn even kwaadaardig, gericht op onze ondergang. Of we nu te maken hebben met regelrechte verleidingen, of met geraffineerde misleiding of met ogenschijnlijk onschuldige afleiding, de overeenkomst is dat we mikpunt zijn van de satan die het op ons leven heeft gemunt. Niet alleen met het gevolg dat we in zijn greep komen, maar vooral dat we onschadelijk worden gemaakt, uitgeschakeld zodat onze roeping in Gods Koninkrijk wordt verhinderd.
In alle drie de teksten kun je zien dat nuchterheid direct verband houdt met de realiteit van Gods Koninkrijk. Vooruitlopend op de wederkomst die de uiteindelijke overwinning van Jezus teweeg zal brengen, is Gods bedoeling dat wij beschikbaar zijn voor datgene waar Hij ons voor heeft geroepen. Het is een groot privilege dat God ook ons wil gebruiken in zijn strategie. Wij zijn geen toeschouwers die ons hart vasthouden of het wel goed afloopt, we mogen deelgenoten zijn!
Johan Vink
