Het herontdekken van profetie is van groot belang voor de voortgang van Gods Koninkrijk.
Er is veel te doen om profetie. Er is een enorme belangstelling voor het spreken van God. En terecht want we hunkeren allemaal naar openbaring. Niets is zo indrukwekkend als het ervaren dat God echt heel persoonlijk tot je spreekt, dat Hij precies weet wat speelt en wat je nodig hebt. Ik kan uit ervaring zeggen dat ik zonder het spreken van God niet dezelfde zou zijn geworden. Op zoveel kritieke momenten in mijn leven heeft God me door zijn spreken geleid, bemoedigd, bevestigd en niet in de laatste plaats gecorrigeerd. Door dromen, profetische woorden via anderen, door beelden maar ook vaak door zijn geschreven Woord.
Juist in onze tijd is Gods spreken heel relevant. Zoveel mensen leven als gevolg van de secularisatie in een wereld waarin het transcendente ontbreekt. Alleen het zichtbare telt en de hemel is gereduceerd tot kosmos: onmetelijk en onpersoonlijk. Toen de komiek Charlie Chaplin werd verteld dat er behalve de aarde geen andere bewoonde planeet is in het universum zei hij ‘dan voel ik me eenzaam’. De Joodse filosoof Martin Buber spreekt van Godsverduistering. Is het in dit verband niet frappant dat de belangstelling voor astrologie enorm toeneemt. Dit kun je duiden als een diep verlangen naar richting, leiding, openbaring. De kerk zou de plek moeten zijn die erom bekend staat dat je daar God ontmoet en hoort spreken.
Gods spreken is kostbaar en onmisbaar. Het is daarom enorm belangrijk om er zorgvuldig mee om te gaan. Vertrouwelijke omgang met God kan niet zonder groot ontzag voor God. Zodra we één van die twee kwijt raken, komt de relatie met God in gevaar. Sommige mensen hebben het nodig om God meer te vrezen, anderen om God minder te vrezen. Daarin kunnen de flanken in Gods Kerk elkaar tot voorbeeld strekken. Hoe fascinerend het spreken van God ook is, ons past een eerbiedige houding, dus ook een leerbare houding.
Als het gaat om profetie zou ik drie begrippen met elkaar in verband willen brengen: wijsheid, verstand en kennis. In Spreuken 24: 3 en 4 wordt gezegd: door wijsheid wordt een huis gebouwd, door verstand wordt het bevestigd en door kennis worden de kamers gevuld met kostbaar bezit. Deze metafoor vind ik enorm verhelderend als het gaat om de lastige relatie tussen het open staan voor openbaring, het gebruik van ons verstand en de waarde van kennis die je in je leven verzamelt. Laat me dat uitleggen.
Wijsheid komt van God.
Wijsheid heeft alles met openbaring te maken. Door het spreken van God weten we wat de bedoeling is voor ons leven: wat Hij zegt geeft richting en betekenis. Zoals voor het bouwen van een huis een ontwerp nodig is, zo heeft ons leven een bestemming nodig. Voor het bouwen van ons levenshuis wil God ons wijsheid geven. Zijn stem verstaan is daarom van vitaal belang. God spreekt natuurlijk op veel manieren: door zijn Woord, door dromen, profetieën, door prediking, door de natuur. Bij al die vormen speelt de Heilige Geest een grote rol want Hij helpt ons bij het luisteren, het interpreteren en de vraag hoe we er concreet wel of niet mee omgaan. De vreze des Heren is het begin van de wijsheid houdt daarom in dat we net als Samuël leren zeggen: spreek Heer want uw knecht hoort.
Verstand moeten we de juiste rol geven.
Het verstand is een slechte meester maar een goede dienaar. Het verstand heeft de neiging om wijsheid van zijn plaats te verdringen. Want door onze redeneringen proberen we grip op de dingen te krijgen. Ze geven ons vaak het onterechte gevoel van controle. Maar daarmee krijgt het een te grote plaats als het gaat om het bepalen van de richting in ons leven. Dat neemt echter niet weg dat het verstand ons erg van dienst kan zijn. Het verstand bevestigt dat wat we door Gods wijsheid menen te verstaan ook echt reëel is. Bij openbaring speelt altijd de vraag of we het goed hebben gehoord, of we er de juiste conclusies aan verbinden. Het verstandig afwegen en beoordelen bewaart ons ervoor dat we ons laten meeslepen in onze emoties. Het is ook verstandig om goede raadgevers te betrekken bij het interpreteren van het spreken van God.
Kennis gaat om wat je je echt eigen hebt gemaakt.
Kennis is voor veel mensen niet veel meer dan informatie die ze bij elkaar googelen: zonder veel moeite kun je alles te weten komen. Maar in Spreuken wordt het vergeleken met kostbaar bezit waarmee de kamers van je huis gevuld worden. Dat wil zeggen, je hebt erin geïnvesteerd, het heeft je wat gekost. Dat staat voor een soort kennis die je je echt eigen hebt gemaakt. Je levenshuis moet je niet willen vullen met goedkope rommel. Voor ons christenen is het enorm belangrijk dat we groeien in het kennen van God en zijn Koninkrijk. Dat vraagt om een leerbare houding die bereid is te worstelen met lastige vragen, te zoeken naar verdieping en het wortelen in gezonde grond. Het komt je niet aanwaaien. Het is dus niet de bedoeling dat profetie een substituut wordt voor het groeien in kennis.
Het spreken van God is een kostbaar en onmisbaar aspect van Gods Koninkrijk. Dat dit niet beperkt is tot datgene wat we in de Bijbel lezen, was voor mij een ontdekking. Het brede scala van manieren waarop God spreekt ervaar ik als een van de meest fascinerende aspecten van het leven met God. Maar het is van het grootste belang dat we er zorgvuldig mee omgaan. Dat houdt zeker in dat we alles wat we menen te horen, toetsen aan Gods woord. Sterker nog: Gods stem horen heeft geen zin als we niet gehoor geven aan wat Hij zegt, dus simpelweg gehoorzamen. Jezus spreekt in de Bergrede aan het eind over het bouwen van ons levenshuis: als we zijn stem horen en ook doen wat Hij zegt, zijn we wijs.
Tekst: Johan Vink:
