We zouden natuurlijk allemaal graag willen dat we als christenen in de meerderheid zijn. Daarom zijn we geneigd met nostalgie terug te kijken naar de tijd dat de kerken vol zaten, dat we politiek wat in de melk te brokkelen hadden en in cultureel opzicht invloedrijk waren. Die tijd is voorbij en de vraag is hoe we met dat verlies omgaan.

Het lastige is dat we hier volgens mij met een paradox te maken hebben: de invloed van ons christenen is omgekeerd evenredig aan onze dominantie. Anders gezegd, het is niet erg als we een minderheid vormen. Integendeel, ik denk dat de invloed van het Koninkrijk van God onder druk komt te staan op het moment dat christenen een meerderheid vormen .

Het christendom, zoals we dat uit de geschiedenis sinds keizer Constantijn kennen, was maar al te vaak iets van de heersende klasse, iets wat van bovenaf werd opgelegd en via sociale controle in stand werd gehouden. Dat werkt echter onbedoeld nominaal geloof in de hand, want het wordt gemakkelijker om wel te geloven dan niet. En het gevolg is dat het geloof meer in naam dan met overtuiging wordt beleden.

En dat staat dus op gespannen voet met het radicale karakter van het volgen van Jezus want dat moet een innerlijke levensstijl zijn die gepaard gaat met overgave, geestelijke strijd en die alleen maar werkt als de Heilige Geest mensen daartoe in staat stelt. Dat kun je niet van mensen verwachten als ze daar niet heel bewust voor kiezen en in volharden.

Het Koninkrijk van God heeft het karakter van de smalle weg die de meeste mensen liever niet bewandelen. Dat betekent dat het meestal gaat om een minderheid. En wat dat betreft is het typerend dat in het christelijk geloof weinig wordt gezegd over wat het is om als christenen een meerderheid te vormen. Het omgekeerde zie je bij de Islam: daarin wordt niet geleerd wat het is om een minderheidspositie in te nemen. Als je naar Iran kijkt zie je de gevolgen daarvan.  

De invloed van het Koninkrijk van God groeit waar mensen van harte Jezus volgen en biddend ruimte geven aan het werk van de Heilige Geest op de plaats waar ze geroepen zijn. Ik geloof dat een hernieuwde aandacht voor de doorbraak van Gods Koninkrijk de beste manier is om als christen met alle uitdagingen van deze tijd om te kunnen gaan. Dus in plaats van te vechten, te vluchten, of je te laten verlammen, mogen we leren participeren in dat wat God aan het doen is. Ik zou dat met twee woorden willen typeren: bewogen en bevlogen.

Een bewogen minderheid

In Matt.9:35 vv zien we dat Jezus met ontferming wordt bewogen als Hij de mensen ziet: hoe ze er werkelijk aan toe zijn, voortgejaagd en afgemat, schapen zonder herder. Deze metafoor is volgens mij nog nooit zo actueel geweest. Wat Hij dan zegt is typerend: de oogst is wel groot maar het probleem is dat er zo weinig arbeiders zijn en dan geeft Jezus aan dat we daarvoor moeten bidden, dat God mensen roept om de oogst binnen te halen. En dat kun je niet bidden als je zelf aan de zijlijn blijft staan.

Ik las ooit een boek van een christen marketeer, ‘wat is er met de oogst aan de hand’. Zijn verhaal kwam erop neer dat de niet de oogst maar wij het probleem vormen. Ik denk dat de prioriteit ligt bij de vraag in hoeverre wij net als Jezus bewogen zijn met de mensen om ons heen. Als minderheid is het verleidelijk om defensief of reactief te zijn, je als slachtoffer op te stellen maar dat werkt averechts. Bewogenheid is kenmerkend voor de tegenovergestelde geest van Gods Koninkrijk.

Een bevlogen minderheid.

Het andere woord dat ik zou willen benoemen is bevlogen. Als er in deze tijd aan iets behoefte is dan is het wel een verhaal dat aanstekelijk is, waar we met enthousiasme voor gaan. Een verhaal dat helpt om ons bestaan te duiden en onze toekomst te richting te geven. Het grote verhaal van Gods Koninkrijk is relevanter dan ooit.

De bekende missioloog Lesslie Newbigin zei: ‘ik ben geen pessimist en geen optimist, ik geloof in de opstanding van Jezus.’ Sinds Jezus de satan heeft overwonnen leven we in de tussentijd, het reeds en nog niet, waarin we vooruitlopend op de definitieve doorbraak van Gods Koninkrijk nu al door de kracht van de Heilige Geest worden ingeschakeld in zijn werken, zijn strategie. Want wij zijn niet bedoeld als toeschouwers maar deelgenoten.

Dus de vraag is niet hoe we overleven maar hoe we deel kunnen hebben aan wat Jezus vooruitlopend op zijn wederkomst aan het doen is. En dat heeft alles te maken met het binnenhalen van de oogst. Je kunt samenvattend stellen dat het grote gebod, de grote opdracht en het grote verhaal dus ten nauwste samenhangen.

Johan Vink: socioloog, schrijver, spreker en initiator van het Omega project dat mensen wil helpen bij het zoeken naar het DNA van Gods Koninkrijk. Daartoe is zowel boeiend kringmateriaal beschikbaar als een App waarmee je wekelijks gratis inspirerende items kunt ontvangen.